Opstookprotocol vloerverwarming: nieuwe dekvloer, en nu?

"We hebben verbouwd, er ligt schuimbeton en een nieuwe dekvloer met vloerverwarming. En nu?" Het is een van de vragen die we na een verbouwing het vaakst horen. Je wilt je nieuwe vloer erop, de meubels erin en eindelijk genieten. Maar juist hier loont het om even geduld te hebben.

Ons antwoord in het kort: een nieuwe dekvloer zit vol water. Dat vocht moet er rustig uit voordat je een vloer legt. Dat doe je met een opstookprotocol: de vloerverwarming stap voor stap opwarmen, een tijd op temperatuur houden en daarna weer rustig afbouwen. Wie dat overslaat of haast, loopt kans op scheuren in de dekvloer en de egaline, en op een vloer die later niet mooi meer aansluit.

In dit artikel:

• Waarom je niet direct je vloer kunt leggen
• Wat een opstookprotocol (of opwarmprotocol) is
• Zo pakken wij het aan, stap voor stap
• Hoe weet je of de vloer droog genoeg is?
• Onze tips uit de praktijk
• Veelgestelde vragen

Waarom je niet direct je vloer kunt leggen

Een dekvloer wordt nat aangebracht. Of het nu een cementdekvloer of een anhydrietvloer (gietvloer) is, en ook als er schuimbeton onder ligt: er zit veel water in. Dat water moet eruit voordat er een PVC-vloer, laminaat, parket of tegels op kan.

Gaat dat te snel of te ongelijkmatig, dan gaat de vloer werken. Hij krimpt, kan scheuren en zelfs iets omhoog krullen aan de randen. Het gevolg zie je pas later: scheurtjes in de egaline, naden die openstaan, een vloer die niet meer strak aansluit. Leg je er te vroeg een vloer op, dan sluit je het vocht juist op. Dat kan leiden tot loslatende lijm, bolle planken of schimmel.

Wat is een opstookprotocol?

Een opstookprotocol (ook wel opwarm- of opstartprotocol) is een vast schema waarmee je de vloerverwarming voor het eerst opstart. Het doel is tweeledig:

1. De dekvloer gecontroleerd laten drogen, zodat het restvocht eruit gaat.
2. De vloer laten wennen aan warmte, zodat hij later niet meer gaat werken als de verwarming aan en uit gaat.

Belangrijk om te weten: geen enkel protocol is hetzelfde. Het hangt af van het soort dekvloer, de dikte, de installatie en de vloer die erop komt. Volg daarom altijd het protocol van je installateur of de leverancier van de dekvloer. Hieronder lees je hoe wij het samen met onze vaste partners meestal aanpakken.

Zo pakken wij het aan, stap voor stap

1. Eerst de dekvloer laten uitharden

Begin niet meteen. Een cementdekvloer moet eerst uitharden: warm hem bij voorkeur niet op binnen 28 dagen na het storten. Een gietvloer (anhydriet of een snelle cementgebonden gietvloer) is vaak sneller klaar, soms al na ongeveer een week. De leverancier van de dekvloer geeft precies aan wanneer je mag beginnen.

2. Rustig opwarmen

Start met een lage aanvoertemperatuur: meestal rond de 20 °C, of maximaal 5 °C boven de ruimtetemperatuur. Verhoog daarna met maximaal 5 °C per 24 uur, tot de maximale temperatuur die je leverancier opgeeft. Dat is meestal 35 tot 40 °C. Ga nooit richting de 55 °C: dan wordt de kans op scheuren en loslaten veel groter.

3. Op temperatuur houden

Houd de maximale temperatuur minimaal 24 uur vast; bij een dikke of nog vochtige vloer gerust langer. In deze fase gaat het meeste vocht eruit. Leg een thermometer op de vloer: wordt het oppervlak 31 °C of warmer, stop dan met opwarmen en begin direct met afbouwen.

4. Rustig afbouwen

Bouw daarna net zo rustig weer af: maximaal 5 °C per 24 uur terug, tot je weer op de starttemperatuur zit. Juist bij het afkoelen ontstaan de meeste scheuren. Niet in één keer uitzetten dus.

5. Herhalen als het nodig is

Is de vloer na één ronde nog niet droog genoeg? Dan doorloop je het protocol opnieuw. Leveranciers adviseren zelfs om de cyclus, als de tijd het toelaat, een paar keer te herhalen voordat de vloer erop gaat. Bij dikke dekvloeren of vochtig weer is dat geen uitzondering.

Hoe weet je of de vloer droog genoeg is?

Op gevoel kun je dat niet zeggen. Een dekvloer kan droog lijken terwijl er van binnen nog veel vocht in zit. De vloerlegger meet daarom het restvocht, meestal met een zogeheten CM-meting (carbidmeting). Veelgebruikte grenswaarden voordat je een vloer legt:

• Cementdekvloer: maximaal 2% CM, en 1,8% CM bij vloerverwarming.
• Anhydrietvloer: maximaal 0,5% CM, en 0,3% CM bij vloerverwarming.

Anhydriet verdraagt vocht dus veel slechter dan cement. De leverancier van je vloer kan strengere eisen stellen. Die gaan dan altijd voor.

Per vloer verschilt het

Welke vloer je kiest, maakt uit voor het protocol en voor hoe lang je moet wachten. Tegels, parket, laminaat en PVC hebben elk hun eigen eisen. Kijk daarom ook op de website van de leverancier van je vloer. Grote aanbieders publiceren hun eigen opstookprotocol. Sommige hebben zelfs een verkort protocol, bijvoorbeeld voor PVC-vloeren met een vezelversterkte opbouw. Leg dat naast het protocol van je dekvloer en volg de strengste van de twee.

Een paar voorbeelden van protocollen en richtlijnen van grote leveranciers:

• Opstook- en afkoelprotocol voor de Weber Cemfloor gietvloer
• Uitleg over de carbidmeting (CM-meting) van Bostik
• Ingebruikname-protocol vloerverwarming van NOA

Onze tips uit de praktijk

• Kijk naar de aanvoertemperatuur, niet naar de thermostaat. Het gaat om de temperatuur van het water dat de vloer in gaat. Die lees je af bij de installatie.
• Geen nachtverlaging. Zet de thermostaat tijdens het protocol vast. Dag-en-nachtschommelingen laten de vloer onnodig werken.
• Ventileer goed. Het vocht moet ergens heen. Zet ramen op een kier of laat de ventilatie goed draaien, zeker in de warme fase.
• Houd een logboek bij. Schrijf per dag de temperatuur op. Veel vloerleggers en leveranciers vragen daarom, en het is je bewijs als er later iets met de vloer is.
• Leg niets op de vloer. Geen kleden, dozen of meubels tijdens het protocol. Daaronder kan het vocht niet weg.
• Verwarming laag tijdens het leggen. Tijdens het leggen van de vloer staat de vloerverwarming uit of laag. Daarna start je opnieuw rustig op, volgens het schema van je vloerleverancier.
• Plan het mee in je verbouwing. Het opstookprotocol kost al snel enkele weken. Neem het vanaf het begin mee in je planning, dan word je er niet door verrast.

Bij onze verbouwingen in Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en de rest van Twente nemen we het opstookprotocol standaard mee in de planning, samen met onze vaste installateur en vloerpartners. Dan weet je vooraf wanneer je vloer erin kan, en wanneer je kunt verhuizen.

Veelgestelde vragen

Kan ik de vloerverwarming niet gewoon direct op een hoge stand zetten?

Nee. Als je een natte dekvloer meteen flink opwarmt, droogt hij te snel en te ongelijkmatig. Dan krijg je scheuren in de dekvloer en de egaline, en een vloer die later niet mooi meer aansluit. Rustig opwarmen in stappen van maximaal 5 °C per 24 uur, tot zo'n 35 à 40 °C, is de veilige weg.

Hoe lang duurt een opstookprotocol?

Dat hangt af van het type en de dikte van de dekvloer. Na het uitharden duurt één ronde opwarmen, vasthouden en afbouwen meestal één tot twee weken. Is de vloer daarna nog niet droog genoeg, dan volgt een tweede ronde. Reken in totaal al snel op enkele weken tot een paar maanden vanaf het storten.

Geldt dit ook als er schuimbeton onder de dekvloer ligt?

Ja. Schuimbeton bevat zelf ook vocht en droogt mee. Een opbouw met schuimbeton en een dekvloer erop heeft daarom juist extra tijd nodig. Volg het protocol en laat het restvocht altijd meten voordat je de vloer legt.

Wat is het verschil tussen een cementdekvloer en een anhydrietvloer?

Een anhydrietvloer (gietvloer) is vaak sneller klaar om te beginnen en wordt mooi vlak, maar verdraagt veel minder restvocht. Een cementdekvloer heeft meer tijd nodig om uit te harden, maar mag bij het leggen iets meer restvocht bevatten. Het protocol en de grenswaarden zijn daardoor anders.

Moet de vloerverwarming uit als de nieuwe vloer gelegd wordt?

Tijdens het leggen staat de vloerverwarming uit of op een lage stand. Daarna start je opnieuw rustig op, volgens het schema van de leverancier van je vloer.

Samenvatting

• Een nieuwe dekvloer of schuimbeton zit vol vocht; dat moet er rustig uit voordat je een vloer legt.
• Een opstookprotocol warmt de vloer stap voor stap op, houdt hem op temperatuur en bouwt rustig af.
• Begin pas als de dekvloer is uitgehard en volg altijd het protocol van de leverancier.
• Laat het restvocht meten met een CM-meting voordat de vloer erop gaat.
• Neem het protocol vanaf het begin mee in je planning.

Ga je verbouwen in Twente en wil je dat er ook aan dit soort details wordt gedacht? Lees meer over verbouwen en renoveren, bekijk een complete renovatie met nieuwe dekvloer en vloerverwarming of plan een vrijblijvende intake.